
"Iedereen die in Frankrijk de pétanque-ballen wat serieuzer
ter hand neemt en misschien aan één of meer concoursen meedoet, zal vroeg of
laat geconfronteerd worden met een situatie waarbij de Fransen op z'n minst
breed glimlachend reageren. Hilariteit alom! Iemand verliest met 0-13.
De meeste voldoening proeft men wanneer dit het geval is bij een
geoefende en in hoog aanzien staande speler: 'Il a fait Fanny' wordt er
geroepen. In volslagen onschuld vraag je voorzichtig, wat deze uitdrukking dan
wel inhoudt. Alle pretoogjes om je heen verraden dat de voorzichtigheid waarmee
je de vraag stelt volkomen op z'n plaats is en je de Fransen weer eens de
mogelijkheid geeft een smeuïg verhaal ter spraken te brengen.
Wanneer
het spel gespeeld wordt bij een plaatselijk café of een al wat oudere
boulesclub, zal ergens een bel klinken. In eerste instantie denk je dan dat de
verliezer wel een rondje zal moeten geven.
Maar wie schets je verbazing wanneer één van de spelers naar een schilderij of plaquette waarop een wulpse dame is
afgebeeld die twee gave bolle billen toont. De plaquette wordt de verliezer
voorgehouden en deze zal zich dan verplicht zien, omringd door de overwinnaars,
een kus te geven op beide fraaie rondingen.
Meestal wordt daarna inderdaad een
glaasje gedronken, omdat de gehele ambiance daar nu eenmaal om vraagt en er
wordt heel wat afgelachen. Wanneer het een goede speler betreft die het ongeluk
heeft Fanny tegen te komen, dan halen de wat mindere spelers weer eens opgelucht
adem. Hun zelfvertrouwen is weer wat opgekrikt.
Al ben je nog zo goed,
de bal blijft rond.Een prachtige psychologische oplossing om het spel voor
iedereen aangenaam te houden. Een schitterende folklorische traditie. En een
wonderlijk verhaal wat nog steeds voortleeft.
Volgens Giacomoni was
Fanny aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog serveerster in een café in
Grand Lemps in het noorden van Frankrijk. Zij liet zich omhelzen door verliezers
die geen enkel punt tijdens een spel behaalden. Deze omhelzing was een troost,
een schadevergoeding. Tot op een dag de burgemeester van de regio ook bij haar
kwam om te worden getroost. Had Fanny iets tegen hem? Het is in ieder geval zo
dat ze boven op een stoel klom, haar rokken omhoog deed en wat hield ze hem
voor? Haar andere wangen, waarop meneer de burgemeester trouwens zonder blikken
of blozen twee dikke klapzoenen gaf.
Dat was het begin van een lange traditie. Sindsdien, omdat de spelers niet altijd een lieve
Fanny bij de hand, of liever gezegd aan de lippen hebben, bezitten veel
verenigingen een namaak-Fanny die ze op een ereplaatsje hebben staan en waar de
winnaars hun slachtoffers mee naar toe nemen en verplichten met een kniebuiging
een kus te geven op de billen van Fanny. Het kussen van Fanny dat in het begin
een schadeloosstelling was werd aldus een straf, een vernedering".